9 februari 2026
Op of rond 17 februari 2026 start de ramadan. Voor sommigen staat de datum vast, anderen laten het precieze begin afhangen van de maan. Ramadan is voor moslims een vastenmaand: tussen zonsopgang en zonsondergang mag er niet gegeten of gedronken worden. Maar ben je nog klein, ziek, zwanger of op reis, dan hoef je niet mee te doen. Veel kinderen proberen vaak rond de 10 of 12 jaar al een paar dagen of een deel van de dag mee te vasten.
“Dat kan best zwaar zijn, maar daar gaat het ook om. Op deze manier leer je jezelf te beheersen. En je voelt hoe het is om arm te zijn en geen eten of drinken te hebben. Ramadan lijkt zo een beetje op de vastentijd voor Pasen in het christendom”, vertelt Ramin. In dit ouderblog deelt Ramin hoe hij de ramadan beleeft met zijn kinderen Jawed (6) en Jaqob (9) en zijn Nederlandse vrouw Chantal. Ook geeft hij tips aan andere moslim-ouders.
“Even voorstellen: mijn naam is Ramin en ik ben afkomstig uit Afghanistan. Ik ben op mijn twaalfde in Nederland aangekomen. Ik ben getrouwd met Chantal, mijn Nederlandse vrouw. Samen hebben we 2 zonen. Als het om normen en waarden gaat is het soms een uitdaging om beide kanten te begrijpen van de Nederlandse en Afghaanse cultuur. Deze zijn niet altijd hetzelfde. In ons gezin is het belangrijk om voor beiden begrip en respect op te brengen. Je kunt niet simpelweg zeggen: dit is goed en dat niet. Onze opvoed-uitdaging is: hoe kunnen we het zo goed mogelijk doen voor beide culturen?
Als ouder van niet-Nederlandse afkomst wil ik het volgende meegeven aan andere ouders in een gemengde relatie: Breng je kinderen al vanaf het prille begin iets bij van jouw afkomst. Niet denken ‘dat komt nog wel’ en wachten tot later. Ze zijn namelijk zo snel groot! En hun niet-Nederlandse roots zijn een net zo belangrijk onderdeel van hun identiteit. Het is beter om van baby af aan al spelenderwijs een klein beetje te doen, zoals in mijn geval bijvoorbeeld de Afghaanse taal leren, dan op latere leeftijd alles tegelijk.”
Meedoen aan de ramadan of niet?
“Mijn kinderen zijn opgegroeid met het feit dat ik jaarlijks aan de ramadan mee doe. Hun moeder, mijn partner Chantal, doet dit niet. Omdat we voor de imam getrouwd zijn, zijn onze kinderen automatisch moslim. Ik zie zoveel overeenkomsten tussen de Islam en het christendom of het rooms katholieke geloof dat bij veel Nederlanders hoort, dat het voor mij niet voelt alsof mijn kinderen in 2 religies opgroeien. Voor mij voelt het gewoon als één.
Inmiddels heeft Jaqob de leeftijd waarop hij zelf voorzichtig, uit eigen keuze, aan de ramadan gaat meedoen. Ik vind het mooi dat ik dit diepgewortelde stuk van mijzelf nu met hem kan gaan delen, dat hij zelf ook mag gaan ervaren wat voor mij zo belangrijk is.”
Als de interesse gewekt is: opbouwen in eigen tempo
“Het is logisch dat jonge kinderen op een bepaalde leeftijd graag mee willen doen met hun ouders. Ze zien al jaren hun ouder(s) vroeg opstaan om te gaan eten. Daar willen zij ook bij horen, dat is iets heel natuurlijks. Toen ik dat vorige keer nog niet zo goed door had en Jaqob niet wakker gemaakt had, was hij heel boos. Ik had helemaal niet door dat hij inmiddels de behoefte voelde om mee te doen. Voor mij een duidelijk teken dat we het deze keer anders gaan doen!
Veel moslim-ouders, en wij ook, willen de kinderen echter ook graag ontzien. De interesse in de ramadan willen we niet plat slaan en graag behouden. Vandaar dat wij om te beginnen kiezen voor een soort ‘Ramadan-light’ voor onze kinderen, zodra ze zelf aangeven dat ze eraan toe zijn. Als ze dat willen, mogen ze in alle vroegte met mij mee op staan, wat eten en drinken, en weer gaan slapen. Alleen een glaasje water drinken is ook prima, het gaat ons voor de kinderen vooral om dat moment van erbij horen bij het samen opstaan.
Willen ze overdag gewoon eten? Prima. Of vasten tot 12 uur ’s middags? Ook goed. We laten het aan de kinderen zelf over wat ze willen en kunnen. Belangrijkste is dus dat ze zich niet buitengesloten voelen. Zo leren ze het spelenderwijs en voelen ze zich onderdeel van de moslimgemeenschap. Want iedereen binnen onze gemeenschap heeft het over de ramadan, dat krijgen onze kinderen natuurlijk mee. Het is kind eigen dat ze daarbij willen horen.”
Wanneer valt de Ramadan?
“De heilige maand Ramadan begint met het waarnemen van de nieuwe maansikkel, wat het einde van Sha’ban en het begin van de negende maand van de islamitische kalender markeert. In 2026 wordt verwacht dat Ramadan begint op de avond van 17 februari. De exacte startdatum kan per land of regio verschillen, afhankelijk van de lokale maanwaarneming. Zelfs per jaar verschilt deze startdatum hierdoor.
Dat de ramadan nu in de wintermaanden valt, is gunstig voor onze kinderen. Het moet namelijk donker zijn om na het avondgebed te mogen eten en drinken. In de zomer is dit pas rond 22:30 uur, nu is het al rond 18:00 donker. Wel zo handig voor de kinderen in verband met hun bedtijd en de hoeveelheid slaap die ze nodig hebben!”
Opvoeden en ouderschap tijdens de ramadan
“In het algemeen kun je wel stellen dat de prikkelbaarheid in de vastenperiode groter wordt, bij ons allemaal. Wij ouders slapen gedurende een maand minder en eten en drinken minder. Het is de bedoeling dat ouders met deze prikkelbaarheid en vermoeidheid om leren gaan. Ook dingen die bijvoorbeeld op het werk gebeuren, kun je heftiger ervaren en neem je mee naar huis. Je zelfbeheersing vergroten is iets wat belangrijk is tijdens ramadan.
De ramadan is daarom ook een goed moment om stil te staan bij hoe jij als ouder goed zorg draagt voor je kinderen, ondanks de uitdagende omstandigheden. Naastenliefde voor je eigen gezin staat voorop. En het kan best gebeuren dat dit moeilijker is tijdens de ramadan, omdat je als ouder mogelijk wat minder geduld hebt. Kinderen blijven hetzelfde zoals ze altijd zijn, dus tijdens de ramadanperiode vraagt dit gewoon meer van je als ouder.”
Tips voor ouders
“Mijn belangrijkste tip: neem kinderen mee in de ramadan, maar probeer dat op een speelse manier te doen. Beloon hun interesse, en leg goed uit waarom iets wel mag en waarom niet. Nu het in februari valt en de dagen kort zijn is het makkelijker. Maar wanneer de dagen langer zijn, valt het avondeten ook later en is het in de ochtend vroeger licht, dus de tijd om te mogen eten en drinken is een flink stuk korter dan nu. Dan willen kinderen ook mee wakker blijven en vroeg opstaan, en dat is lastig. In dat geval zou ik in de avond, dus tijdens de ‘Nederlandse etenstijd’ gewoon voor de kinderen de tafel dekken en hen laten eten, ook al eten de ouders zelf niet.”
Tips voor leerkrachten
“Het kan dus voorkomen dat kinderen tijdens de ramadan vermoeider overkomen. Voor leerkrachten lastig en misschien wel reden tot zorg… Maar voor de ouders is het ook lastig als ze een bezorgde leerkracht op hun dak krijgen. Ik zou leerkrachten in dit geval willen adviseren om in de eerste plaats interesse te tonen: vertel wat je ziet of merkt aan het kind, en vraag heel open hoe dat zou kunnen komen. Dat is een fijnere opening van een gesprek, dan wanneer ouders meteen een oordeel voelen (‘het zal wel door de ramadan komen’).
Ik denk dat het belangrijk is als dit in samenspraak gaat tussen kind, ouders en leerkracht. Ouders kunnen ook zelf het initiatief nemen om de leerkracht op de hoogte te brengen en de samenwerking op te zoeken, dat is natuurlijk nóg beter! Het zijn uiteindelijk ook maar 4 schoolweken. Het is fijn voor een kind als er vanuit de leerkracht interesse is, begrip en samenspraak met de ouders.”
Tips voor pubers en jongeren
“Voor ouders van jonge kinderen misschien nog ver weg, maar ik wil toch graag ook iets delen over mijn eigen ervaringen, als moslim zijnde die in Nederland aan de ramadan meedoet. Ervaringen als student zijnde en ook nu, als volwassene.
Toen ik nog studeerde merkte ik al snel dat tijdens de ramadan mijn leercapaciteit lager was. Door de vermoeidheid en door de lange periodes van het niet eten, maar vooral het niet drinken overdag. Zeker als ik proefwerken of tentamens had. Mijn advies in zo’n situatie aan jongeren en hun ouders is: Eet gerust wanneer jij wil en het nodig hebt, en haal dat tentamen! Het ramadangedeelte dat je gemist hebt haal je later in, dat is wel belangrijk. Misschien niet helemaal ‘zoals het hoort’, maar je kunt beter deze keuze te maken, dan doorgaan terwijl je weet dat je je minder of zelfs helemaal niet kunt concentreren.
Vanuit eigen ervaring kan ik vertellen dat vooral de laatste 2 weken van de ramadan pittig zijn, en al helemaal als de ramadan in de zomerperiode valt en je bijvoorbeeld pas om 16:00 je examen hebt…”
Tips voor niet-moslims
“Vooral bij mijn niet-moslim vrienden en bekenden, en op mijn werk, merk ik wel eens dat ze met me te doen hebben tijdens de ramadan. Of daar heel erg rekening mee proberen te houden door mij te ontzien. Dit is natuurlijk goed bedoeld, maar absoluut niet nodig. Ook niet ten opzichte van kinderen. We zijn niet ziek, en ook niet zielig. Je mag er best je bewondering voor uitspreken, maar zielig zijn we zeker niet!
Ik betrap me er zelf op, dat als ik in deze periode iets aangeboden krijg, ik soms liever ‘nee dankjewel’ antwoordt dan ‘nee dankjewel, want ik heb ramadan’. Ik merk dan toch dat mensen zich opgelaten voelen en dat vind ik vervelend voor ze.
Lastige momenten kunnen ook vragen op het werk zijn zoals ‘Ga je mee uit lunchen?’ Om dit te vermijden liep ik vroeger naar mijn auto in de middagpauze, om even te gaan slapen. Maar tegenwoordig voel ik me er sterker in, voelt het zelfs als een kick: ik doe iets waar ik voor sta, ik geloof waar ik in geloof. En juist dan meegaan met de lunch, ook al eet en drink ik zelf niets, voelt fijn. Dus ik ben nu eigenlijk juist blij als ik meegevraagd wordt!
Voor mij persoonlijk was het toppunt om met de familie van Chantal naar de carnavalsoptocht te gaan kijken in de ramadan periode. Geen probleem voor mij! Het is belangrijk om ook tijdens de ramadan dingen samen te blijven doen, met wederzijds begrip voor elkaar. Dat hoop ik onze kinderen ook mee te geven.”
‘’Meedoen aan de ramadan blijft een persoonlijke ervaring voor iedereen.
Zo ook het opvoeden tijdens de ramadan.
Je volgt in principe dezelfde lijn, maar voor iedereen kan het weer
een andere ervaring zijn.’’
Ramin houdt van wielrennen, voetbal en koken.
Hij vormt samen met zijn partner Chantal een gezin,
met zonen Jawed (6) en Jaqob (9)
Hij vindt opvoeden een serieuze verantwoordelijkheid,
en de balans vinden tussen werk en privé vaak een uitdaging.
Hoeveel liefde hij kan meegeven aan de kinderen is voor hem het belangrijkst.
Meer lezen? Of zelf bloggen?
Lees ook deze eerder verschenen ouderblogs bij Opgroeienin046.nl, van onze ouderbloggers:
Jasmijn
Esther
- Kerstontbijt op school
- Opvoedhelden
- Iedere ochtend een kwartier om samen te kletsen en grappen te maken
- Als je een onvoldoende haalt gaan we het vieren!
- Stiefouder zijn
- Walk into the light
- Voorlezen
- Lentekriebels
- Het kinderbrein wil spelen
Caro
Caro heeft ook meegewerkt aan:
Saar
- Op stap met een dreumes in de regio 046
- Innovatief en inventief zijn als ouder van een baby
- Weer aan het werk na zwangerschapsverlof
Christa
Bas
Michelle
>> Zie jij het ook wel zitten om zelf in een blog jouw ervaringen met het ouderschap en opvoeden met ons te delen? Neem gerust contact op via dit mailadres <<
Vragen? Contact?
Heb je naar aanleiding van dit artikel een vraag? Wil je graag met iemand in contact komen omdat je vragen of zorgen hebt? Bel of stuur een whatsapp-bericht naar het CJG 046-8506910 of mail naar info@cjg-wm.nl en we zorgen dat jouw vraag op de juiste plek terecht komt.
Geplaatst op 9 februari 2026 | Categorie Jongeren, Ouderschap, Schoolkind
Onze partners
Opvoeden en opgroeien doe je samen! Wij werken daarom actief samen met gemeenten en partners uit de regio.