Ouderschap | Wie ben ik als ouder?

Als je vader of moeder wordt, verandert er heel veel in je leven. Je krijgt er geen handleiding bij: iedere ouder en ieder kind is anders. En kinderen veranderen ook nog telkens terwijl ze opgroeien. Als ouder wil je het vooral heel goed doen. Gevoelens van onzekerheid zijn heel normaal. Wie ben jij als ouder? En wat kun je doen als je je onzeker voelt over het ouderschap?

Je eerste weken als ouder

En dan ben je opeens vader of moeder. Sommige mensen kunnen hier meteen van genieten, maar het kan ook heel erg wennen zijn. Je bent plotseling verantwoordelijk voor een kwetsbaar wezentje dat nog helemaal afhankelijk van jou is. Je moet leren hoe je hem of haar moet verzorgen, wennen aan een nieuw ritme en je krijgt meestal minder slaap. En als jij degene bent die bevallen is, moet je ook nog herstellen.

>> Lees ook: Hoe is het als je net vader of moeder bent geworden?

Geen enkele ouder die net een kind heeft gekregen is alleen maar dolgelukkig. Dit is logisch, want je wereld staat even helemaal op zijn kop. Niet iedere ouder voelt meteen een band met zijn of haar kind. Dat is normaal. Door tijd met je baby door te brengen, groeit dit vanzelf.

>> Lees ook: Hoe krijg je steeds meer een band met je baby?

Jeugdverpleegkundige Moni vertelt in dit filmpje of het normaal is als je niet de hele tijd blij bent met je baby:

Je leven verandert als je vader of moeder wordt

Naast vader of moeder ben je ook een mens, je eigen persoon. Het blijft dus belangrijk dat je jezelf kunt ontwikkelen op jouw eigen manier, leuke dingen voor jezelf kunt doen en kunt ontspannen. Het is belangrijk dat je goed voor jezelf zorgt. Als je dat doet, kun je makkelijker geduldig en consequent zijn. De opvoeding van je kind wordt daardoor makkelijker en leuker. Je kind voelt zich dan ook beter.

>> Lees ook: Hoe kun je zorgen dat je nog een eigen leven hebt als ouder?

Opeens moeten jullie dag en nacht rekening houden met je kind. Als je een partner hebt, verandert ook je relatie.

>> Lees ook hoe je goed blijft zorgen voor je relatie als je kinderen hebt.

Ook als je werkt zullen er dingen veranderen. Je kind gaat misschien naar de kinderopvang en misschien wil je verlof nemen of minder uren gaan werken.

>> Lees ook: Hoe kun je werk en kinderen combineren?

Jezelf als ouder leren kennen

Je gaat je kind leren kennen, maar je leert ook jezelf ook op een andere manier kennen in je nieuwe rol als ouder. Opvoeding is een soort spiegel. Je ontdekt nieuwe eigenschappen van jezelf en komt erachter wat jij belangrijk vindt.

Wat je uit je jeugd hebt meegekregen, kan veel invloed hebben op wat voor ouder jij wordt. Het kunnen leuke dingen zijn, maar ook nare dingen of zelfs jeugdtrauma’s. Je kunt een goed voorbeeld hebben aan hoe jouw ouders het deden of je kunt het helemaal anders willen doen.

Ook waar je vandaan komt, je achtergrond, je eventuele geloof, je normen en waarden; het heeft allemaal invloed hebben op wat voor ouder jij wordt.

Tips:

• Probeer op een ontspannen manier je eigen weg te vinden. Door jezelf en je kind beter te leren kennen, weet je steeds beter hoe jij het wilt doen en wat bij jou en bij jullie past. Bij iedere ouder past een andere manier van opvoeden. En bij ieder kind en iedere ontwikkelingsfase ook.
• Praat met mensen die je vertrouwt en met andere ouders: hoe doen zij het? Herkennen ze waar jij tegenaan loopt? Dan kan soms een hele opluchting zijn.

Je steeds aanpassen aan een nieuwe fase van je kind

Er zijn geen handleidingen voor hoe je een kind groot moet brengen. Kinderen zijn allemaal verschillend en ze veranderen ook nog eens de hele tijd. Als ouder moet je je dus heel vaak opnieuw weer aanpassen. Je kunt je behoorlijk onzeker voelen als er weer een nieuwe fase is aangebroken. Soms weet je het allemaal even niet meer. Dat is heel normaal.

Baby

De geboorte van je eerste kind is de grootste aanpassing. In het eerste jaar heeft je baby vooral behoefte aan warme aandacht, jouw nabijheid en steun. Je probeert zijn of haar signalen te leren kennen, reageert op de behoeften van je baby en troost het als er wat is.

Peuter

Daarna wordt het belangrijk om naast steun en liefde ook duidelijkheid te geven, regels uit te leggen en grenzen te stellen. Je kind ontdekt de eigen wil en gaat ook opeens heel graag NEE zeggen: het echte opvoeden is begonnen!

>> Lees ook de opvoedtips voor peuters.

Schoolkind

Eenmaal op school wordt je kind snel zelfstandiger en moet het steeds meer zelf leren oplossen. Je kind krijgt al een beetje een eigen leven. Na een tijdje fietst je kind bijvoorbeeld al zelf naar school, krijgt zakgeld en bedenkt zelf wat hij of zij er mee wil, maakt zelf speelafspraken of doet een boodschap voor je.

>> Lees ook de opvoedtips voor basisschoolkinderen.

Puberteit

Eenmaal op de middelbare school zal je kind minder met jou gaan delen en meer met vrienden. En misschien begint hij of zij al met uitgaan. Je weet vaak niet meer precies wat er in het leven van je kind speelt. Opeens moet je gaan accepteren dat je een stuk minder controle en zicht hebt op wat je kind doet en hoe het zich voelt.

>> Lees ook de opvoedtips voor pubers.

Loslaten

Het doel van opvoeden is simpelweg: ervoor zorgen dat je kind op eigen benen kan staan, dat het voor zichzelf kan zorgen. Jouw rol als opvoeder groeit hierin mee door alle ontwikkelingsfasen van je kind heen. Hoe ouder je kind wordt, hoe meer jij moet loslaten en hoe minder jij kunt beschermen. En dat is niet altijd even makkelijk!

>> Lees ook: Hoe kun je je kind stap voor stap meer loslaten?

Hoge eisen stellen aan jezelf als ouder

Vader of moeder zijn voelen mensen als een grote verantwoordelijkheid. Je kind is afhankelijk van jou.
Je wil dat je kind gelukkig is en zich goed kan ontwikkelen. Dus wil je een goed voorbeeld zijn en je kind goed opvoeden. Je wil geduldig zijn, je inleven in je kind en jezelf kunnen beheersen. Je wil grenzen stellen, maar niet te streng en dus ook wel flexibel zijn. Je wil je kind beschermen en het allemaal goed doen, maar ook weer niet overbezorgd zijn.

Sommige ouders stellen vanuit hun verantwoordelijkheidsgevoel hele hoge eisen aan zichzelf.
Juist als je het heel goed wil doen, kun je ook last hebben van schuldgevoelens. Bijvoorbeeld als je niet op tijd door hebt dat je kind ziek is en hem of haar toch naar de opvang hebt gebracht. Of als je kind gepest wordt. Of als er een ongeluk gebeurt.

Omgaan met onzekerheid en schuldgevoel als ouder

Wat kun je doen om je als ouder zekerder te voelen en minder schuldgevoel te hebben?

• Besef dat je je kind tegen veel nare gebeurtenissen niet kunt beschermen. Er gebeuren nu eenmaal dingen in het leven die je niet kunt voorkomen. Je kunt je kind alleen helpen door het te leren hoe hier zelf mee om te gaan.
• Je kunt ook niet altijd alle signalen van je kind goed begrijpen, alles weten, alles zien en alles oplossen. Niemand is een perfecte ouder. Het is goed om kritisch naar jezelf te kijken en te leren van je fouten, maar vraag niet het onmogelijke van jezelf. Iedere ouder schat wel eens iets verkeerd in en maakt fouten.
• Praat over je schuldgevoelens, zorgen en onzekerheden met andere mensen. Ouders die ervaringen delen voelen zich vaak minder eenzaam en gestrest en hebben het gevoel de opvoeding beter aan te kunnen.
• Sommige mensen hebben peetouders aangewezen voor hun kind. Misschien kunnen ze vanuit die speciale betrokkenheid bij je kind goed met jou meedenken. Omdat zij geen ouder van jouw kind zijn, hebben ze waarschijnlijk een frisse blik.
• Als je zelf worstelt met de opvoeding, krijg je vaak ook te maken met verschillende adviezen en inzichten. Van je ouders, familieleden, vrienden, buren, kennissen en vergeet niet: via social media of informatie die op internet te vinden is. Soms is dat fijn, soms word je alleen maar nog onzekerder van al deze (goedbedoelde) verschillende inzichten, meningen en adviezen: doe jij het dan verkeerd? Want waarom helpt dat advies bij jouw kind niet?
  >> Lees ook: Hoe kun je omgaan met ongevraagd opvoedadvies?

Hulp vragen bij de opvoeding: heel normaal!

Alle ouders voelen zich wel eens onzeker. Dat hoort erbij, het is de normaalste zaak van de wereld en dus niets om je voor te schamen. Toch blijkt het één van de lastigste dingen om te doen als ouder: open vertellen dat je het (even) niet meer weet, dat je je onzeker voelt, en vooral: om steun of hulp vragen.

Voel jij je onzeker of jij je kind in een bepaalde ontwikkelingsfase wel goed kunt begeleiden? Of loop je tegen hele concrete vragen aan in een specifieke opvoedsituatie? Of heb je het gevoel dat het niet goed gaat met je kind, of met jou als opvoeder? Praat er dan vooral over! Met je naasten, met de leerkracht, of met andere professionals. Geen vraag is te klein of te groot en niks is gek.

Je kunt ook zelf problemen of zorgen hebben, waardoor het moeilijk is om er voor je kind te zijn. Zoals zorgen over geld, wonen, relatieproblemen, psychische problemen of een ziek familielid. Of het gaat niet goed met je baby of kind, of het ontwikkelt zich ‘anders’ waardoor de ‘standaard opvoedskills’ niet toereikend zijn. Ook hiervoor staan er mensen klaar om je te ondersteunen. Hoe eerder jij aan de bel trekt, hoe beter!

Onderaan dit artikel lees je bij welke professionals je in de 046-regio terecht kunt als je opvoed- of ontwikkelingsvragen of -zorgen hebt.

>> Lees meer over problemen in het gezin.

(Bron: Groeigids.nl)

Wanneer hulp zoeken?

Merk jij dat het niet goed lukt om bovenstaande tips toe te passen, of maak je je zorgen? Overweeg dan om dit eens te bespreken met iemand die je vertrouwt of om ondersteuning te vragen bij een professional.

Je kunt in de regio 046 bijvoorbeeld heel laagdrempelig terecht bij de jeugd- en gezinswerkers / schoolmaatschappelijk werkers van Partners in Welzijn. Zij staan met een luisterend en niet oordelend oor voor jou als ouder klaar en zoeken met je mee naar verbetering van de situatie.

Vragen of zorgen over de ontwikkeling of het mentale welzijn van je kind? De psychologen kind- en jeugd van het Centrum voor Jeugd en Gezin staan voor je klaar.

En als je kind naar een peuterspeelzaal of buitenschoolse opvang gaat, bijvoorbeeld van MIK & Spelenderwijs Kindontwikkeling, bespreek het dan ook eens met de pedagogisch professional.

Ook mag je altijd om tips vragen bij de Jeugdgezondheidszorg van de GGD-Zuid Limburg.

Ook interessant om te bekijken

Hieronder vind je een aantal items (artikelen en webinars) die gemaakt zijn door Opgroeienin046.nl, passend bij dit thema of bij de leeftijdscategorie. Er zijn er nog veel meer dus kijk gerust rond op de website!

Lezen

• Hoe leer je de signalen van je baby herkennen?
• Zo leert je baby van spelen
• Huilen en troosten van je baby

• Sociaal-emotionele ontwikkeling van peuters
• Contact en hechting met je peuter
• Wat doe je als je peuter een driftbui heeft?

• Sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen (4-12 jaar)
• Hoe wordt je kind zelfstandig?
• Hoe geef je je kind meer zelfvertrouwen?

• Omgaan met de zelfstandigheid van je puber
• Zo stel je grenzen voor je puber
• Communiceren met pubers

Kijken

• Van gaap naar slaap: leer je kindje slapen – webinar
• Peuterpuberteit: hoe om te gaan met driftbuien? – webinar
• Broertjes en zusjes; ze kunnen niet met en niet zonder elkaar – webinar
• Een puber in huis .. waar is de handleiding? | webinar

Op zoek naar informatie over een ander opvoed-thema?

Gebruik dan de zoekfunctie op onze website, je vindt deze bovenaan de homepage, bij het vergrootglas. Typ het woord of een (deel van een) zin waar jij iets over wil weten, en je vindt vanzelf alle artikelen en webinars die met jouw vraag te maken hebben.

Staat wat jij zoekt er niet bij? Laat het ons gerust weten via onderstaande contactgegevens.

Vragen? Contact?

Heb je naar aanleiding van dit artikel een vraag? Wil je graag met iemand in contact komen omdat je vragen of zorgen hebt? Bel of stuur een whatsapp-bericht naar het CJG 046-8506910 of mail naar info@cjg-wm.nl en we zorgen dat jouw vraag op de juiste plek terecht komt.

Geplaatst op 13 januari 2026 | Categorie Baby's, Jongeren, Ouderschap, Peuter, Schoolkind, Thema's, Zwanger