Alleen of samen spelen

Spelen hoort erbij als kind. Kinderen leren er een heleboel van, het stimuleert hun ontwikkeling op vele manieren. Hoe leert je kind om alleen te spelen en om samen te spelen? En hoe kun jij als ouder hierbij helpen?

Hoe ontwikkelt spelen zich bij een kind?

Hoe lang een kind alleen kan spelen, hangt af van de leeftijd. Voor peuters is dit vaak nog heel lastig. Basisschoolkinderen kunnen dat vaak al goed. Zeker als ze iets doen wat ze leuk vinden, zoals computerspelletjes of knutselen.

Kinderen leren hoe ouder ze worden dus steeds beter samen te spelen. Door samen te spelen leren kinderen zich inleven in anderen. Ze leren ook rekening houden met elkaar, delen, op hun beurt wachten en samenwerken.

Hoe en hoe lang kinderen samen of alleen spelen hangt af van hun karakter. Sommige kinderen bewegen veel, houden van wilde spelletjes en spelen het liefst buiten. Andere kinderen spelen liever op een rustige plek of kunnen uren lezen. Ieder kind is anders. Kijk naar je kind en pas je verwachtingen daarop aan.

Vanaf wanneer leren kinderen samen spelen?

Vanaf een jaar of 4 gaan kinderen steeds beter samen spelen. Bij samen spelen gelden regels: thuis, op straat, in de speeltuin, bij spelletjes en op school. Daar leren ze mee om te gaan.
Kinderen hebben elkaar nu ook echt nodig bij het spelen. Ze leren al spelend rekening met elkaar te houden.

Vooral kleuters spelen vaak spelletjes waarbij ze ‘doen alsof’. Dit is goed voor hun fantasie. Spelend leren ze hoe ze met de echte wereld om kunnen gaan.

Oudere kinderen kunnen steeds beter ‘rollen’ verdelen. Ze kunnen ook zelf regels met elkaar afspreken.

Hoe leer je je kind alleen spelen?

Vanaf 4 à 5 jaar houden kinderen van afwisseling. Maar ze kunnen ook best al een tijdje alleen bezig zijn. Verwacht niet te veel: een halfuur is lang.

Tips om kinderen te leren langer alleen te spelen

• Speel eerst samen en zeg daarna dat je kind nu even zelf moet spelen.
• Vertel wat jij gaat doen en wanneer je je kind weer aandacht geeft. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik ga nu koken. Speel jij nog maar even met je lego. Als ik klaar ben met aardappels schillen, gaan we samen de champignons snijden.’
• Reageer positief als je kind een tijdje alleen heeft gespeeld. Ook tijdens het spelen kun je een compliment of aai over de bol geven. Maar verstoor het spelen niet. Vertel dat je het fijn vindt dat je kind zo goed alleen speelt.

Worden kinderen wat ouder, dan kunnen ze steeds langer alleen spelen en zichzelf vermaken. Ze weten goed welk speelgoed ze leuk en uitdagend vinden. Als ouder doe je er goed aan om te zorgen voor spullen waar ze veel mee kunnen doen, zodat ze geboeid blijven en langer zelfstandig door kunnen spelen.

Wat leert een kind van samen spelletjes spelen?

Voor de band met je kind is het goed om samen spelletjes te doen. Dat kan met het hele gezin, of je kunt kinderen samen een spel laten spelen. Veel bordspelletjes zijn geschikt voor kinderen van verschillende leeftijden.

Spelletjes zijn niet alleen leuk, maar ook leerzaam. Je kind leert bijvoorbeeld steeds beter tellen, onthouden en oplossingen bedenken.
Een spel is vaak ook een wedstrijd. Iedereen die meedoet, wil graag winnen. Kinderen leren zo dat ze ook wel eens kunnen verliezen. En ze leren hoe ze daarmee om kunnen gaan.

>> Lees ook: Hoe leer je een kind verliezen?

Wat doe je als je kind zich verveelt?

Soms verveelt een kind zich of is het hangerig. Dat hoort erbij. In zo’n bui vindt je kind waarschijnlijk álles saai. Praat er dan samen over. En geef aan dat je kind zelf een oplossing moet vinden.

Plan af en toe een moment alleen met je kind, zonder anderen. Kinderen waarderen die één op één aandacht. Daardoor zijn kinderen vaak minder dwingend en afhankelijk van jou als ze zich vervelen.

(Bron: Groeigids.nl)

Wanneer hulp zoeken?

Merk jij dat het niet goed lukt om bovenstaande tips toe te passen, of maak je je zorgen? Overweeg dan om dit eens te bespreken met iemand die je vertrouwt of om ondersteuning te vragen bij een professional.

Je kunt in de regio 046 bijvoorbeeld heel laagdrempelig terecht bij de jeugd- en gezinswerkers / schoolmaatschappelijk werkers van Partners in Welzijn. Zij staan met een luisterend en niet oordelend oor voor jou als ouder klaar en zoeken met je mee naar verbetering van de situatie.

Ook mag je altijd om tips vragen bij de Jeugdgezondheidszorg van de GGD-Zuid Limburg.

En als je kind naar een peuterspeelzaal of buitenschoolse opvang gaat, bijvoorbeeld van MIK & Spelenderwijs Kindontwikkeling, bespreek het dan ook eens met de pedagogisch professional.

Ook interessant om te bekijken

Hieronder vind je een aantal items (artikelen en webinars) die gemaakt zijn door Opgroeienin046.nl, passend bij dit thema of bij de leeftijdscategorie.

Lezen

• Hoe leert je peuter alleen te spelen?
• Uitdagend spelen
• Avontuurlijk en risicovol spelen
• Buiten spelen
• Samenspelen bij peuters
• Veilig buitenspelen
• Het kinderbrein wil spelen | Esther blogt (ouderblog)
• Zo leert je baby van spelen

Kijken

• Zelfvertrouwen | 4 t/m 9 jaar – webinar
• Hoe krijg ik mijn kind in beweging – webinar
• Hoogbegaafd kind opvoeden: kenmerken, tips – webinar

Op zoek naar informatie over een ander opvoed-thema?

Gebruik dan de zoekfunctie op onze website, je vindt deze bovenaan de homepage, bij het vergrootglas. Typ het woord of een (deel van een) zin waar jij iets over wil weten, en je vindt vanzelf alle artikelen en webinars die met jouw vraag te maken hebben.

Staat wat jij zoekt er niet bij? Laat het ons gerust weten via onderstaande contactgegevens.

Vragen? Contact?

Heb je naar aanleiding van dit artikel een vraag? Wil je graag met iemand in contact komen omdat je vragen of zorgen hebt? Bel of stuur een whatsapp-bericht naar het CJG 046-8506910 of mail naar info@cjg-wm.nl en we zorgen dat jouw vraag op de juiste plek terecht komt.

Geplaatst op 2 februari 2026 | Categorie Schoolkind, Thema's