27 februari 2026
Complimenten kunnen het zelfvertrouwen en zelfbeeld van je kind versterken. Je zoon of dochter krijgt er een goed gevoel van en het moedigt gewenst gedrag aan. Ook versterkt het de band tussen jou en je kind, omdat bij het geven en krijgen van complimentjes allerlei gelukshormonen vrijkomen. Moet je dan de hele dag complimenten geven? Of is er nog meer mogelijk? Wist je dat de manier waarop jij in het algemeen tegen je kind praat ook grote invloed heeft? Nog veel meer dan je denkt!
Naast het geven van complimenten kun je in het dagelijks leven ook op iets anders letten, waarmee je het zelfbeeld en zelfvertrouwen van je kind helpt vergroten. Namelijk: hoe jij tegen je kind praat! Welke woorden kies je, hoe is je toon enz. Doe jij dit meestal op een positieve manier? Of heb je eerder de neiging vooral de nadruk te leggen op wat (nog) niet goed gaat?
Positieve en negatieve stemmen
Iedereen heeft positieve stemmen en negatieve stemmen in het hoofd. Die stemmen hoor je als het ware in jezelf, als je iets doet waar je trots op bent (“Yes, het is me gelukt!”), maar ook als er iets niet goed gaat. Bedenk maar eens hoe streng jij voor jezelf kunt zijn als je iets belangrijks vergeten bent. Of als je vindt dat je een domme fout hebt gemaakt.
Zo heeft jouw kind dat ook. Een voorbeeld: je zoon wil leren fietsen. Met de zijwieltjes racete hij de stoep op en neer, maar nu zonder zijwieltjes is het andere koek. Om hem te helpen houd jij hem eerst vast tijdens het fietsen zonder zijwieltjes, zodat hij er wat gevoel bij kan krijgen en vertrouwen op kan bouwen. Na een paar keer oefenen laat je hem los. Een paar meter gaat het goed, totdat hij in de gaten krijgt dat hij het alleen doet. Hij begint te wiebelen en valt om. Hij geeft een schop tegen de fiets, loopt boos weg en roept: “Het gaat me nooit lukken!”
Als ouder vind je het vervelend dat hij zo negatief over zichzelf praat. Het is nergens voor nodig, want hij mag oefenen en leren. Je wil dit rotgevoel bij hem wegnemen. Je hebt de neiging om te zeggen wat hij allemaal wél kan en je probeert hem te overtuigen. Maar door zijn boosheid en verdriet kan hij dit helemaal niet horen, je bereikt hem niet lijkt het. Het lijkt hem zelfs nog bozer te maken, terwijl jij het zo lief bedoelt.
Wat kun je anders doen? In dit voorbeeld kun je je zoon beter even laten afkoelen en het fietsen op een later moment nog eens proberen. Neem het gevoel van teleurstelling serieus. “Dat is ook vervelend zeg, dat het nog niet lukt, balen man!” Verderop lees je hoe je vertrouwen kunt uitspreken in deze situatie, ook heel belangrijk bij het aanspreken van positieve stemmen.
Hoe kun je de positieve stemmen in je kind meer aanspreken en laten groeien?
Wat helpt is om in het algemeen in het dagelijks leven die positieve stemmen in je kind aan te spreken, waardoor hij meer zelfvertrouwen krijgt. En doe dat ook met een positieve stem: hiermee bedoelen we dat je oplet welke woorden je gebruikt, maar ook op welke toon je de woorden zegt.
In plaats van streng: “Ga nu eens rechtop zitten aan tafel!”
Zeg je vriendelijk en aanmoedigend: “Ik weet dat jij heel goed rechtop kunt zitten. Laat maar eens zien hoe goed je dat kan.”
In plaats van verwijtend: “Ben je nu alweer te laat thuis?!”
Zeg je oprecht geïnteresseerd: “Ah, daar ben je, fijn. Is er iets gebeurd waardoor je later dan afgesproken bent?”
“Wil je mama even helpen? Jij kan zo goed opruimen.”
Met deze taal richt je je op het positieve gedrag; het gedrag dat je graag van je kind wil zien. Je geeft aandacht aan wat jij je kind wil leren. En… wat je aandacht geeft groeit!
Vertrouwen hebben en uitspreken
Het helpt om je vertrouwen uit te spreken. Complimenten geef je vooral op het proces (“Je hebt op je beurt gewacht terwijl je heel graag wat wilde vertellen, wat knap van jou.”). Maar door vertrouwen uit te spreken naar een kind toe, wordt dat de interne (positieve) stem van het kind. Je bent steunend naar je kind als je vertrouwen uitspreekt en gevoelens erkent.
“Ik weet dat je het heel moeilijk vindt. Dat snap ik ook. Maar je gaat het toch doen, want ik weet dat je het kan!” (Uit het boek: Coco kan het! door Loes Riphagen).
Terug naar het voorbeeld van het leren fietsen. Je spreekt vertrouwen uit door (naast het erkennen van het gevoel van je kind) iets te zeggen als: “Je fietste helemaal zelf, dus je kan het al! We gaan het morgen nog eens doen, want ik weet zeker dat het nog een keer lukt. En jij bent een doorzetter.”
” Vertrouwen uitspreken naar je kind wordt zijn interne stem “
Je kunt dit proces, het langzaam groeien, vergelijken met een emmer met witte verf. Je doet daar regelmatig een klein druppeltje rode verf in. In eerste instantie zie nog niks, de verf blijft wit lijkt het. Maar uiteindelijk, na voldoende druppeltjes rood, zal de inhoud toch echt naar licht roze gaan verkleuren. Zo werkt het ook als je de positieve stemmen (rode druppeltjes) in je kind aanspreekt. Ook al zie je niet direct resultaat, toch heeft deze manier van praten effect op de positieve stemmen in het hoofd van je kind. Je blijft volhouden en geloven in je kind, en dit straal jij als veilige haven uit. En je kind pakt dat op en maakt het zich eigen, vroeg of laat.
Rode knoppen van ouders
Soms zijn kinderen heel negatief over zichzelf en doen ze uitspraken waar je van schrikt: “Ik ben zo dom! Niemand heeft iets aan mij!” Dit kan je bezorgdheid triggeren. Eigenlijk wordt er een rode knop bij jou ingedrukt. Met rode knop bedoelen we iets wat je raakt (waar je boos of verdrietig van wordt), iets waar je het liefst meteen op wil reageren. Maar toch: ga er niet tegenin. En sluit aan bij je kind.
Als je kind zulke uitspraken doet, zit het in de knoop met zichzelf. Als ouder wil je het oplossen, je kind zo snel mogelijk uit de knoop halen zodat het zich weer beter voelt. Maar het enige dat jij hoeft te doen is er simpelweg zijn. Jij bent de veilige haven. Bij jou kan je kind even verdrietig zijn of boos. Misschien wil hij een dikke knuffel. Misschien is naast haar zitten voldoende. Of zeggen dat je er voor hem bent als hij je nodig heeft. Natuurlijk kun je zeggen hoeveel je van je kind houdt, gewoon om wie het is. Maar ga niet overtuigen. Liefdevolle aanwezigheid is alles wat je kind op zo’n moment nodig heeft, om uiteindelijk ook weer liefdevol naar zichzelf te kunnen zijn.
Ook interessant om te bekijken
Lezen
- Wat knap van jou!
- Themadossier: Zelfvertrouwen
- Zelfvertrouwen in de peuterspeelzaal
- Zelfvertrouwen in de gymzaal
- Help jouw puber een positief zelfbeeld te ontwikkelen
Kijken
Vragen? Contact?
Heb je naar aanleiding van dit artikel een vraag? Wil je graag met iemand in contact komen omdat je vragen of zorgen hebt? Bel of stuur een whatsapp-bericht naar het CJG 046-8506910 of mail naar info@cjg-wm.nl en we zorgen dat jouw vraag op de juiste plek terecht komt.
Geplaatst op 27 februari 2026 | Categorie Baby's, Jongeren, Peuter, Schoolkind
Onze partners
Opvoeden en opgroeien doe je samen! Wij werken daarom actief samen met gemeenten en partners uit de regio.