Discriminatie bespreken met je kind

Discrimineren mag niet, maar het gebeurt toch. Op afkomst, geloof, achtergrond, seksuele voorkeur, geslacht of geloof. Heb jij ermee te maken? Hoe kun je je kind leren omgaan met een samenleving waarin discriminatie nog steeds voorkomt? Discrimineert jouw kind zelf? Of wordt jouw kind gediscrimineerd? Hoe kun je hierop reageren?

Wat is discriminatie en racisme?

Als mensen worden buitengesloten om hun huidskleur of afkomst, is dat racisme. Racisme is een vorm van discriminatie. Maar discriminatie is niet altijd racisme.

Discriminatie betekent dat iemand ongelijk wordt behandeld, bijvoorbeeld omdat die persoon een andere huidskleur, cultuur of geloof heeft. Of een andere opleiding of minder geld heeft, van een ander geslacht is of een andere seksuele voorkeur heeft. Of omdat iemand een lichamelijke of geestelijke beperking heeft. Discriminatie (en daarmee dus ook racisme) is volgens de Nederlandse wet verboden.

Maar het gebeurt wel. Iemand die Mohammed heet, kan vaak moeilijker een stageplek vinden dan iemand die Daan heet. Sommige mensen hebben meteen een vooroordeel bij een naam. Dat is dus discriminatie.

Soms is er een praktische reden om verschil te maken. Bijvoorbeeld: een jongere in een rolstoel zal geen pizzakoerier worden. Het bedrijf maakt hier een logische keuze. Als je vals zingt, kun je ook niet in een popkoor. In deze voorbeelden wordt ook onderscheid gemaakt, maar niet om de verkeerde reden.

Kinderen en pubers die worden gediscrimineerd, kunnen onzeker of boos worden. Buitengesloten worden doet echt pijn. Ze krijgen het gevoel er niet bij te horen. En dat heeft invloed op het opgroeien, op de ontwikkeling naar volwassene.

Hoe bespreek je ongelijkheid met je kind?

Mensen verschillen van elkaar, maar zijn wel allemaal even belangrijk. We noemen dat gelijkwaardig.

Tips om je kinderen op te laten groeien met gelijkwaardigheid:

• Wacht niet tot er iets vervelend gebeurt, maar praat al eerder met je kind over huidskleur, over verschillen tussen mensen zoals geloof en over ongelijkheid.
• Laat je kind zien dat iedereen evenveel waard is. Wijs je kleuter er bijvoorbeeld op dat mannen en vrouwen allebei loodgieter, minister of verpleegkundige kunnen zijn. En dat een kind met een beperking ook mee kan doen met verstoppertje.
• Vriendschappen kun je niet afdwingen. Maar je kunt wel met je kind naar bijvoorbeeld een speeltuin gaan waarvan je weet dat er verschillende kinderen komen.

Hoe help je je kind positief over zichzelf te denken?

Het is belangrijk dat kinderen positief over zichzelf denken. Dat is goed voor het zelfvertrouwen. Kinderen die positief over zichzelf denken, voelen minder spanning in situaties waar wordt gediscrimineerd.

Hoe kun je je kind daarbij helpen?

• Doe regelmatig dingen samen met je kind. Geef je kind persoonlijke aandacht. Daarmee laat je je kind zien dat hij of zij belangrijk voor je is.
• Wees ook trots op wie je zelf bent, hoe je eruitziet en waar je vandaan komt. Zo geef je je kind het voorbeeld dat iedereen er mag zijn.
• Je kind kan ook andere mensen als voorbeeld zien. Vaak zijn dat automatisch mensen met dezelfde achtergrond of uiterlijk. Dit kunnen bekende mensen zijn, zoals artiesten of influencers. Maar ook hoofdpersonen in kinderboeken. Zoek in de bibliotheek ook eens naar boeken of series waarin verschillende culturen voorkomen.
• Praat samen over jullie cultuur, achtergrond of geloof. Zo leert je kind wie het is. Vertel ook over de verschillen die er zijn, dat bijvoorbeeld jullie buurmeisje kerstfeest viert maar geen ramadan zoals jullie. Vertel wat je weet over speciale feestdagen uit andere culturen of geloven, of zoek samen eens iets op over Keti Koti, Pasen of het Suikerfeest.
• Geef je kind regelmatig een compliment. Zo zorg je ervoor dat je kind zich gewild en geliefd voelt.

Wat als jouw kind discrimineert?

Uit onderzoek blijkt dat sommige kinderen al op jonge leeftijd zeggen dat bijvoorbeeld wit beter is dan zwart. Of dat jongens meer kunnen dan meisjes. Dat is waarschijnlijk niet wat jij aan je kind vertelt…

Wat kun je doen als je kind discrimineert?

• Praat erover op een rustig moment. Blijf rustig en vraag wat maakt dat het nare dingen over anderen zegt of andere kinderen uitscheldt of buitensluit.
• Misschien kun je erachter komen waar de vooroordelen van je kind tegen bijvoorbeeld kinderen met een andere huidskleur vandaan komen. Praat je kind misschien iemand na die het stoer vindt?
• Vraag hoe je kind het zelf zou vinden om gediscrimineerd te worden. Het kan je kind heel erg helpen als jij stimuleert om het perspectief van de ander te kunnen invoelen, dit kunnen ze vaak nog niet vanzelf.
• Vertel duidelijk dat discriminatie simpelweg niet mag, dat het verboden (en dus strafbaar) is in Nederland.
• Geef zelf het goede voorbeeld. Ga bijvoorbeeld ook eens zelf in gesprek met ouders met een andere afkomst, maak contact. Spreek niet over ‘wij’ en ‘zij’. Toon respect en waardering voor anderen. Let dus op hoe je over mensen praat in het bijzijn van je kinderen. Zo leer je kinderen dat mensen die dingen anders doen of er anders uitzien niet raar of eng zijn en er gewoon mogen zijn.
• Laat je kind als dat kan ook spelen met kinderen buiten de eigen groep. Zo leert je kind ook andere gebruiken, muziekstijlen, gezinssamenstellingen, feesten, eetgewoonten en talen kennen.
• Als er nieuwsberichten zijn over mensen die gediscrimineerd worden, praat hier dan over met jouw kind.

Wat doe je als jouw kind wordt gediscrimineerd?

Hoe goed we ons best ook doen, en hoezeer we onze kinderen ook vol zelfvertrouwen proberen te laten opgroeien, we hebben geen controle over wat er in de buitenwereld gebeurt en wat andere kinderen (of volwassenen) zeggen en doen. Het kan dus gebeuren dat jouw kind gediscrimineerd wordt. Wat doe je dan?

Tips als jouw kind wordt gediscrimineerd

• Probeer te ontdekken wat er gebeurd is en hoe je kind het beleefd heeft. Discriminatie is niet altijd duidelijk. Herhaal nog eens dat discriminatie nooit oké is.
• Ga op een rustige plek zitten en luister naar het verhaal van je kind. Misschien is je kind boos of in de war. Gediscrimineerd worden zorgt voor veel emoties. Geef je kind de kans om die te laten zien en erken deze gevoelens. Luister naar je kind en steun je kind.
• Vraag hoe je kind op de situatie heeft gereageerd en hoe het zich voelde. Is je kind tevreden met de reacties? Hoe zou je kind het de volgende keer willen aanpakken?
• Leer je kind dat je een ander kind mag vragen waarom het jou buitensluit. Het kan dat dat kind zich niet bewust is van hoe diens houding of uitspraak overkomt bij jouw kind. En misschien is het dus helemaal niet zo bedoeld! Dan kan dat kind ervan leren.
• Mensen discrimineren soms zonder nadenken. Van een puber met een getinte huidskleur wordt bijvoorbeeld al snel aangenomen dat hij geen geld heeft voor die dure trui. Of het misschien wel wil stelen! Praat hierover met je kind. Wat kun je zeggen tegen de winkelier als je niet geholpen wordt? Laat je kind ook bijvoorbeeld vragen waarom het is afgewezen na de sollicitatie op dat bijbaantje. Past je kind niet in het team? Waarom dan niet? Oefen deze gesprekken. Je kind wordt er sterker van en krijgt meer zelfvertrouwen.
• Je kind mag trots zijn op de persoon die het is. Als je kind dat uitstraalt, is er minder kans om buiten de groep te vallen.
• Laat je kind eens kijken op Discriminatie.nl/jeugd voor herkenning, informatie en steun.

Door te praten over situaties van discriminatie, leert je kind het herkennen. Zo is je kind voorbereid als het nog eens gebeurt. Je kind kan zo meer zelfverzekerd reageren en wordt minder overvallen door (sterke) gevoelens.

Hoe voel jij je als je kind wordt gediscrimineerd?

 
Als ouder kun je schrikken en je boos voelen. Misschien heb je zelf discriminatie meegemaakt. Dan kan het extra verdrietig zijn als jouw kind dat ook meemaakt. Probeer bij nare ervaringen altijd kalm te blijven.
Maar jouw gevoelens zijn wel belangrijk. Kijk of je er over kunt praten met een volwassene. Misschien iemand die hetzelfde heeft meegemaakt.

Hoe laat je zien dat je discriminatie niet accepteert?

Kinderen voelen je steun als jij iets doet tegen discriminatie. Je laat dan zien dat je discriminatie niet hoeft te accepteren.

• Praat met vrienden, andere ouders, familieleden of een leerkracht over jullie ervaringen met discriminatie. Deel tips over hoe je ermee omgaat en wat je kunt doen.
• Bespreek wat er gebeurd is op de plaats waar het discrimineren gebeurde, bijvoorbeeld op school of bij de sportvereniging. Laat je kind weten dat je dat gaat doen en vertel ook hoe het gesprek is gegaan. Als je weet dat je rustig kunt blijven en de plek waar je naar toe gaat veilig is voor je kind, zoals in de klas bij de juf, kan je kind er ook bij zijn.
• Het is altijd goed om discriminatie te melden. Dat kan via Discriminatie.nl Limburg. Je kunt ook gratis bellen met de discriminatie meld- en advieslijn van Discriminatie.nl: 0800-0880.
• Kijk ook eens op de website van Slachtofferhulp. Zij kunnen je ook helpen om aangifte te doen bij de politie als je dat wilt.

Meer over discriminatie

• KIS.nl – onderzoek naar hoe je als opvoeder je kind kunt ondersteunen bij discriminatie
• Mensenrechten.nl – College voor de Rechten van de Mens
• Rijksoverheid.nl – aanpak discriminatie en racisme

(Bron: Groeigids.nl)

Wanneer hulp zoeken?

Merk jij dat het niet goed lukt om bovenstaande tips toe te passen, of maak je je zorgen? Overweeg dan om dit eens te bespreken met iemand die je vertrouwt of om ondersteuning te vragen bij een professional.

Je kunt in de regio 046 bijvoorbeeld heel laagdrempelig terecht bij de jeugd- en gezinswerkers / schoolmaatschappelijk werkers van Partners in Welzijn. Zij staan met een luisterend en niet oordelend oor voor jou als ouder klaar en zoeken met je mee naar verbetering van de situatie.

Vragen of zorgen over de ontwikkeling of het mentale welzijn van je kind? De psychologen kind- en jeugd van het Centrum voor Jeugd en Gezin staan voor je klaar.

En als je kind naar een peuterspeelzaal of buitenschoolse opvang gaat, bijvoorbeeld van MIK & Spelenderwijs Kindontwikkeling, bespreek het dan ook eens met de pedagogisch professional.

Ook mag je altijd om tips vragen bij de Jeugdgezondheidszorg van de GGD-Zuid Limburg.

Ook interessant om te bekijken

Hieronder vind je een aantal items (artikelen en webinars) die gemaakt zijn door Opgroeienin046.nl, passend bij dit thema of bij de leeftijdscategorie. Er zijn er nog veel meer dus kijk gerust rond op de website!

Lezen

• Themadossier: Zelfvertrouwen met links naar ál onze artikelen en webinars over zelfvertrouwen
• Positieve opvoedtips | schoolkind
• Positieve opvoedtips | pubers
• Zelfvertrouwen | positieve stemmen aanspreken

Kijken

• Een puber in huis .. waar is de handleiding? | webinar
• Zelfvertrouwen | 4 t/m 9 jaar – webinar
• Zelfvertrouwen | 9 t/m 12 jaar – webinar

Op zoek naar informatie over een ander opvoed-thema?

Gebruik dan de zoekfunctie op onze website, je vindt deze bovenaan de homepage, bij het vergrootglas. Typ het woord of een (deel van een) zin waar jij iets over wil weten, en je vindt vanzelf alle artikelen en webinars die met jouw vraag te maken hebben.

Staat wat jij zoekt er niet bij? Laat het ons gerust weten via onderstaande contactgegevens.

Vragen? Contact?

Heb je naar aanleiding van dit artikel een vraag? Wil je graag met iemand in contact komen omdat je vragen of zorgen hebt? Bel of stuur een whatsapp-bericht naar het CJG 046-8506910 of mail naar info@cjg-wm.nl en we zorgen dat jouw vraag op de juiste plek terecht komt.

Geplaatst op 20 maart 2026 | Categorie Jongeren, Ouderschap, Schoolkind, Thema's